Wat maakt een goed team?

De kracht van een goed team.

Een goed team is meer dan een verzameling goede mensen. Het is een geheel waarin verschillen worden benut, mensen zich veilig voelen om zich uit te spreken en het resultaat groter wordt dan de som van de delen. Stephen Covey noemt dat synergie. Dit artikel beschrijft wat synergie is, waar ze op rust en waaraan je een goed team in de praktijk herkent.

Wat heeft de voorkeur: een goed elftal of elf goede eentallen? Voetbal speel je met anderen. Alleen door samen te werken bereik je een uitstekend resultaat.

Wat is synergie in een team?

Stephen Covey beschrijft synergie in The 7 Habits of Highly Effective People (1989) als de hoogste vorm van samenwerking: de meerwaarde van het geheel ten opzichte van de delen apart. Het is het vliegwieleffect dat ervoor zorgt dat de uitkomst van de samenwerking veel groter wordt dan je vooraf zou verwachten. Binnen een synergetische samenwerking worden de onderlinge verschillen juist gewaardeerd en ingezet om het gezamenlijke resultaat te versterken. Dan wordt een plus een drie.

Het fundament rust op innerlijke zekerheid en onderling vertrouwen. Daaruit ontstaat ruimte voor creativiteit, om nieuwe mogelijkheden te ontdekken en te blijven groeien.

Waaraan herken je een goed team?

In de teams die wij begeleiden, zien we steeds dezelfde kenmerken terug. Ze sluiten aan bij wat we in eerdere artikelen uitwerkten, en samen vormen ze een bruikbare checklist.

• Er is verbinding. Mensen zien elkaar werkelijk, ook in twijfels en fouten. Het praatje bij de koffieautomaat is er infrastructuur, geen verloren tijd. Verbinding is de sterkste voorspeller van werkgeluk die we kennen.
• Het is er veilig om je uit te spreken. Alle stemmen worden gehoord, fouten zijn leermomenten en er is ruimte voor tegengeluid. Zonder psychologische veiligheid blijft het potentieel van een team onbenut.
• Verschillen mogen er zijn. Rollen, verantwoordelijkheid en zeggenschap verschillen, en als mens is iedereen gelijkwaardig. Het resultaat moet voor iedereen meerwaarde bieden; Covey noemt dat de win-win mentaliteit.
• Mensen spreken elkaar aan. Dat is de zuurstof van de samenwerking, en het blijft spannend, want elkaar aanspreken raakt aan de diep menselijke angst om buiten de groep te vallen. Een goed team doet het toch.
• Het team kijkt naar zichzelf als geheel. Als er iets hapert, zoekt een goed team niet een schuldige maar het patroon dat het gedrag voortbrengt.

Wat kunnen we leren van de natuur?

Het begrip ecologie beschrijft in wezen de synergie in de natuur: alles hangt samen, en juist in die samenhang komen alle creatieve krachten tot bloei. Het verhaal van de bloemetjes en de bijtjes is misschien wel het bekendste voorbeeld, en dan bedoelen we het letterlijk: de bijen halen nectar uit de bloemen en dragen daarmee direct zorg voor de bestuiving, en dus voor de voortplanting van diezelfde bloem. Beide worden er beter van, zonder dat een van beide inlevert.

Wat merkt de organisatie van een goed team?

Wanneer er synergie ontstaat in een team, wordt de hele organisatie er op een positieve manier door beïnvloed. De energie werkt aanstekelijk en is inspirerend, binnen en buiten de organisatie. Denk aan het aantrekken van nieuw personeel, het ontstaan van nieuwe ideeën, hogere effectiviteit van de inspanningen en een plezierige werksfeer. In een arbeidsmarkt waarin goede mensen schaars zijn, is een team waar je bij wilt horen het sterkste wervingsmiddel dat er bestaat.

Waarom is simpel zo moeilijk?

Om af te sluiten met een uitspraak die wel echt van Johan Cruijff is: “Voetballen is heel simpel, maar het moeilijkste wat er is, is simpel voetballen.” Dat geldt precies zo voor samenwerken. De ingrediënten zijn bekend en eenvoudig; ze dag in dag uit waarmaken, onder druk en met echte mensen, is het werk. Waar je daarvoor moet beginnen, bij jezelf, in het contact en in het geheel, beschreven we in Beter samenwerken: hoe doe je dat?

Wil je onderzoeken hoe er in jouw team of organisatie meer synergie kan ontstaan? In onze teamtraining werkgeluk werken teams aan de bouwstenen, en in organisatiebegeleiding kijken we eerst wat er werkelijk speelt. Een NESTgesprek van twee à drie uur is daarvoor het startpunt.

Veelgestelde vragen

Wat maakt een goed team?

Vijf dingen zien wij steeds terug: verbinding (elkaar werkelijk zien), psychologische veiligheid (je durven uitspreken), gewaardeerde verschillen met gelijkwaardigheid als basis, een cultuur waarin mensen elkaar aanspreken, en het vermogen om naar het geheel te kijken in plaats van naar een schuldige. Waar die vijf op orde zijn, wordt het resultaat groter dan de som van de delen.

Wat is synergie in samenwerking?

Synergie is de meerwaarde van het geheel ten opzichte van de delen apart, door Stephen Covey beschreven als de hoogste vorm van samenwerking. Verschillen worden er niet gladgestreken maar benut om het gezamenlijke resultaat te versterken. Het fundament is innerlijke zekerheid en onderling vertrouwen; daaruit ontstaat de creativiteit die een team laat groeien. Kort gezegd: een plus een wordt drie.

Hoe krijg je meer synergie in je team?

Begin bij het fundament: vertrouwen en veiligheid, want zonder die twee blijft ieder gesprek aan de oppervlakte. Luister om te begrijpen in plaats van om te antwoorden, Coveys regel eerst begrijpen, dan begrepen worden. Behandel verschillen als grondstof in plaats van als probleem. En onderzoek bij haperingen het patroon van het geheel in plaats van de schuldvraag. Simpel op papier, en dat dagelijks waarmaken is het echte werk.