Waarom moet je als leider je succes nemen?

Waarom leiders vaker taart moeten eten. Succes nemen, een vergeten vorm van leiderschap.

Wie zijn succes niet neemt, maakt zichzelf klein en leert zijn team dat zij dat ook moeten doen. Succes nemen, bewust stilstaan bij wat gelukt is en je eigen aandeel daarin erkennen, is daarom geen luxe. Het is een essentieel onderdeel van volwassen leiderschap, en het is voor veel leiders ongemakkelijker dan het klinkt. Dit artikel legt uit waarom, en hoe je het oefent.

Het lijkt iets kleins, bijna bijkomstig: een kort moment stilstaan bij wat gelukt is. Een compliment ontvangen, iets vieren, erkenning geven aan je eigen inzet en die van anderen. Toch slaan veel leiders juist dit moment over.

Waarom dimmen we ons licht liever?

In veel leiders sluimert de overtuiging dat het veiliger is om bescheiden te blijven. Om het succes toe te schrijven aan het team, aan geluk, toeval of de omstandigheden. Of, heel praktisch, om het over te slaan en door te rennen naar de volgende taak. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Wie ben ik om mezelf op de borst te kloppen? Straks vinden ze me arrogant.

Achter deze innerlijke stemmen gaan vaak diepere overtuigingen schuil. Over schaamte, schuld en het vermijden van zichtbaarheid. Over wie je mag zijn en hoe groot je jezelf mag laten zien. Vaak ontstaan in een vroegere context, waarin veiligheid betekende: aanpassen, dimmen, inslikken. Een leider die zijn of haar succes niet neemt, laat daarmee impliciet aan het team zien dat trots zijn niet hoort. En dat het veiliger is om jezelf klein te houden dan om te laten zien waar je voor staat.

Wat gebeurt er als je je succes niet neemt?

We zien in onze programma’s regelmatig leiders die moeite hebben met het nemen van succes. Dat uit zich in gedrag dat de leider en het team belemmert in groei, rust en plezier. Herken je hier iets van?

• Altijd maar doorrennen. Project afgerond? Snel door naar het volgende. Geen tijd voor reflectie of stilstand, laat staan voor vieren. Zo blijft ook de betekenis onbenut.
• Het is nog niet helemaal goed. Het kan altijd beter, scherper, vollediger. Het resultaat is dat er nooit een moment komt om te zeggen: het is gelukt.
• Het onbewust saboteren van succes: net niet afronden, uitstellen, anderen het podium geven en jezelf terugtrekken. Alsof je eigen plek innemen te spannend is.

Een deelnemer aan ons leiderschapstraject zei het onlangs zo: als ik eerlijk ben, vond ik het lastig om mijn presentatie een succes te noemen. Ik had alleen oog voor wat ik anders had willen doen. Maar mijn team was enthousiast. En als ik dat niet ontvang, wat zeg ik dan eigenlijk tegen hen?

Het gevolg laat zich raden. Een team dat steeds harder werkt en zelden voelt dat iets echt af is. Een leider die onrust voelt, weinig voldoening ervaart en zich steeds verder verwijdert van betekenis in het werk. En een organisatiecultuur waarin vieren wordt gezien als bijzaak, terwijl het voeding is.

Wat maakt succes nemen zo belangrijk?

Wanneer jij als leider ruimte maakt om succes bewust te benoemen, te vieren en toe te eigenen, geef je een krachtig signaal af: ik durf te staan voor wat er gelukt is, en ik gun mezelf en jullie het moment om dat te erkennen.

Vieren is een daad van eigenaarschap. Het markeert een fase, verstevigt de samenwerking en versterkt het moreel. Het geeft richting aan waar je naartoe wilt en bekrachtigt wat al goed gaat. En misschien wel het belangrijkste: het geeft betekenis. Aan het werk dat je doet, aan wie je bent en aan wie je wordt. In onze reeks over werkgeluk beschreven we vieren daarom als vast onderdeel van plezier in een team.

Waarom voelt succes nemen zo ongemakkelijk?

Succes nemen lijkt eenvoudig: even stilstaan, iets benoemen, samen vieren. Als het echt zo makkelijk was, zouden meer leiders het doen. Wat vaak over het hoofd wordt gezien: vieren is behalve een handeling ook een innerlijke beweging. Het raakt aan hoe je jezelf ziet en wie je denkt te mogen zijn.

Voor veel leiders is zichtbaar zijn spannend. Niet omdat ze hun team geen trots gunnen, maar omdat trots zijn op jezelf oude boodschappen raakt. Misschien heb je ooit geleerd dat het veiliger is om jezelf klein te houden, of dat je eerst alles goed moest doen voordat je iets mag vieren. Dan betekent vieren ineens: ruimte innemen, jezelf serieus nemen, durven voelen dat je ertoe doet.

Juist daarom roept het weerstand op. Schaamte, ongemak, zelfkritiek. Je weet dat je stil zou moeten staan, en iets in jou zegt: nu nog niet, eerst meer doen. Als vieren ongemakkelijk voelt, is dat geen teken dat je faalt. Het is een teken dat je iets ouds aan het doorbreken bent, en dat vraagt lef. Over die beweging tussen comfort en ongemak schreven we eerder.

Waarom moet je het juist dan oefenen?

Vieren gaat niet pas vanzelf als het goed voelt. Het goed gaan voelen begint vaak met het toch doen. Juist in het ongemak zit de kans om iets ouds te doorbreken. Zonder jezelf te forceren, met kleine stappen die laten zien: dit mag er zijn. Succes nemen vraagt behalve reflectie dus ook oefening. In zichtbaar durven zijn, in iets benoemen wat je liever wegduwt, in ruimte innemen waar je normaal terugschrikt.

Wat vraagt het van jou als leider?

Succes nemen begint bij de keuze om even stil te staan. Niet omdat het moet, maar omdat je gelooft dat het werk en de mensen ertoe doen.

• Sta stil. Al is het tien minuten na een afgerond project, een lastig gesprek dat goed ging of een geslaagde presentatie. Wat ging goed? Wat was jouw aandeel? Wat deed jij wat het verschil maakte?
• Vier met je team. Geef ruimte aan trots en vraag anderen wat hun successen waren. Taart werkt, vandaar de titel.
• Onderzoek wat jou tegenhoudt. Zit daar schaamte, schuld, een oude overtuiging?

Een manager in onze training vertelde: voor mij voelde succes nemen altijd als opscheppen. Tot ik merkte hoeveel het mijn team deed om mij te horen zeggen dat ik trots was. Het creëerde juist verbinding.

Waar begint leiderschap?

Vieren is geen sluitstuk van een project en geen feestje voor erbij. Het is een noodzakelijke stap in het proces van betekenis geven, herstellen en opnieuw verbinden. Wie zijn succes neemt, laat zien dat het leven en het werk de moeite waard zijn om bij stil te staan. En laten we eerlijk zijn: als jij als leider je succes niet neemt, wie doet het dan wel?

Wil je onderzoeken wat jou in staat stelt om vol je plek in te nemen en dat te vieren? In onze trajecten OJD, OVL en OPV verdiepen we je leiderschap door te kijken naar wat beter kan én door te erkennen wat al goed gaat. Want leiderschap is meer dan verantwoordelijkheid nemen voor wat misgaat. Het is ook eigenaarschap nemen voor wat je goed doet.

We merken vaak dat het niet vieren van succes geen kwestie van onwil is. Het zijn oude patronen die zich lastig laten doorbreken. Ben je benieuwd wat jou tegenhoudt om je plek in te nemen, of wil je onze blik op jouw verhaal? Via onze pagina leiderschapsvraag kun je je vraag inspreken of mailen. Je ontvangt persoonlijke feedback van Bernadette of David, en als je daarna behoefte hebt aan verdieping, een gratis minicoachsessie van dertig minuten.

Veelgestelde vragen

Wat betekent succes nemen?

Succes nemen is bewust stilstaan bij wat gelukt is en je eigen aandeel daarin erkennen, in plaats van het toe te schrijven aan geluk, het team of de omstandigheden. Het is meer dan vieren: het is een daad van eigenaarschap die een fase markeert, de samenwerking verstevigt en betekenis geeft aan het werk. Een leider die zijn succes neemt, geeft het team toestemming om hetzelfde te doen.

Waarom vinden leiders het moeilijk om succes te vieren?

Omdat trots zijn op jezelf oude boodschappen raakt. Veel leiders leerden ooit dat het veiliger is om jezelf klein te houden, of dat alles eerst perfect moet zijn. Vieren betekent dan ruimte innemen en zichtbaar zijn, en dat roept schaamte, ongemak en zelfkritiek op. Dat ongemak is geen teken van falen. Het is een teken dat je een oud patroon aan het doorbreken bent.

Hoe vier je succes met je team?

Klein en geregeld. Sta na een afgerond project of een geslaagd gesprek tien minuten stil: wat ging goed en wat was ieders aandeel? Vraag teamleden naar hun eigen successen en spreek als leider hardop uit waar je trots op bent, want juist dat schept verbinding. Maak er een gewoonte van in plaats van een jaarlijks feestje, bijvoorbeeld met een vast viermoment aan het einde van de week.